Thema Tafelmanieren

Geplaatst op Geupdate op

Tafelmanieren dienen om aangenaam samen te eten. Als je met elkaar aan tafel zit, gedraag je je fatsoenlijk. Niet met je handen eten, niet boeren, niet slurpen, geen ellebogen op tafel en al helemaal geen voeten.  Tafelmanieren zijn ons met de paplepel ingegoten.  We waarderen het erg als iemand met goede manieren aan de dis verschijnt. Sommige tafelmanieren zijn heel redelijk; niet met je mond vol praten voorkomt dat je stikt in je eten. Een servetje op je schoot voorkomt het morsen op je kleren. Andere tafelmanieren zijn weer erg vreemd: waarom zetten we eigenlijk een eitje in een stenen dopje op tafel?

Tafelmanieren zegt wat over hoe je opgevoed bent. Slecht opgevoed herken je aan slechte tafelmanieren; goed opgevoed gaat gepaard met goede tafelmanieren.  De humanist Desiderius Erasmus schenkt niet zomaar veel aandacht aan goede tafelmanieren want: “Mensen worden niet geboren maar gevormd.” Tafelmanieren dragen volgens hem bij aan de vorming van mensen tot een nuttig onderdeel van de maatschappij.

Een denkgesprek met een knipoog over tafelmanieren kan beginnen met de vraag: “Aan welke tafelmanieren erger jij je”

Meer lezen: Erasmus, Etiquette>>

(door Saskia van der Werff)

Thema Vertrouwen

Geplaatst op

We kennen het gezegde ‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard’. Dat betekent dat vertrouwen niet blijvend is; als je denkt dat je het hebt kan het zomaar weer verdwijnen. Wanneer kunnen we van vertrouwen spreken? Is het gebaseerd op wederkerigheid? Of iets wat we voor onszelf bepalen?

Maar hoe zit het dan met het te goed zijn van vertrouwen en het vertrouwen beschamen, waardoor we in grote verwarring kunnen raken over onszelf of anderen.

(door Willem Pots)

Thema Hoop

Geplaatst op

“Hoop houdt met het leven gelijke tred en gaat alleen in de dood van ons heen.” (Theocritus)
Hoop komt en hoop gaat. Wat doen wij met hoop? Het lijkt zekerheid te geven in situaties die onvoorspelbaar zijn. Iets dat toch kan gebeuren. Is hoop als een gids, die met ons meereist?
In het socratisch café onderzoeken we wat hoop voor ons betekent en in welke mate hoop bijdraagt aan het ‘goede leven’.

(door Willem Pots)

Thema Hebzucht

Geplaatst op

‘Wie rijk wil zijn, moet niet zijn vermogen vermeerderen maar zijn hebzucht verminderen.’ (Socrates, 470 -399 v.Chr.)

We horen het veelvuldig en reageren met morele verontwaardiging op berichten over ‘graaicultuur’ en ‘zakkenvullers’ en ‘zelfverrijking’.
Atelier socrates nodigt u uit voor het verrijken van uw zelfkennis: Wanneer is voor u voldoende genoeg?

(door Willem Pots)

Thema en vraag

Geplaatst op

– Persoonlijke ontwikkeling – meetbaar?
– Humor – een kwestie van gevoel, of van regels?
– Vrijheid of discipline?
– Talent – ontwikkelbaar?
– Ambitie – een modewoord?
– Levenslang leren – een vonnis?
– Wat werkt: verleiden of overtuigen?
– Leren van een ander of met behulp van een ander?
– Kennis – overdraagbaar?
-Pijn – hoe weet een pijnstiller waar de pijn zit?

(door Pieter Mostert)

Thema Verandering

Geplaatst op

De maatschappij verandert, zo ook organisaties en mensen. “Jan, jongen, je bent veranderd”, Maar toch weet Kees dat hij tegen Jan praat en niet iemand anders; wat is er dan veranderd? Geldt dat ook voor de maatschappij, voor organisaties? Hoe gaat zo’n verandering in zijn werk? Zijn veranderingen tegelijk ook verbeteringen of juist verslechteringen? Waar meet je zoiets aan af?

(door Jurjen van de Groep)

Thema Wakker

Geplaatst op Geupdate op

Doornroosje slaapt 100 jaar en wordt dan wakker gekust door de prins. “Toen hij haar met een kus had aangeraakt, sloeg Doornroosje de ogen op, werd wakker en keek hem allerliefst aan. Ze gingen samen naar beneden, en de koning werd wakker en de koningin en de hele hofstoet en ze zagen elkaar allen met grote verwonderde ogen aan. En de paarden stonden op en stampten, de jachthonden sprongen op en begonnen te kwispelen….…. en zij leefden nog lang en gelukkig tot het einde van hun dagen”

Zo mooi kan wakker worden zijn.

Vervelend is het om wakker te moeten worden, terwijl je nog wel uren kunt slapen. Op je werk te zijn, maar nog niet helemaal wakker of wakker te liggen van een lastige kwestie.

Volgens de Van Dale betekent wakker: flink of ‘niet-slapend’. Socrates probeerde met zijn vragen de in mensen aanwezige kennis wakker te schudden. Zit er iets in ons wat wakker kan worden, terwijl wij dat zelf al lang denken te zijn? En hoe weet je wanneer je echt wakker bent? Kun je niet-wakker zijn terwijl je denkt dat je het bent? Is wakker zijn iets dat je kunt sturen of overkomt het je? En is wakker zijn prettig?

(door Jurjen van de Groep)

Thema Beperking

Geplaatst op

Velen ervaren een bepaalde beperking of handicap in hun leven. De een wordt echter daadwerkelijk beperkt in zijn levensvreugde, terwijl bij de ander het ”vlekje” de “voorsprong” wordt. Nietzsche meent dat het lijden, in dit geval een beperking, iets is er waar we bovenuit moeten stijgen en dat ons zelf sterker kan maken. De vraag is dan: wanneer maakt een beperking je sterker? Andere filosofen zoals Camus vinden het absurd om te zoeken naar de zin van een beperking. Sartre vindt het een belemmering voor de vrijheid. Toch is het zo dat veel mensen die een opmerkelijke prestatie hebben geleverd dat misschien niet hadden gedaan als ze geen handicap of beperking hadden gehad. Had Nietsche zijn filosofie ontwikkeld als hij een goede gezondheid had gehad? Had Albert Ellis zijn rationeel-emotieve gedragstherapie ontwikkeld als hij niet heel verlegen was geweest? Kortom is een beperking van een of andere aard noodzaak om tot iets nieuws te komen?

(door Jurjen van de Groep)

Thema Ontpoppen

Geplaatst op Geupdate op

Het is een fascinerend proces, de metamorfose of gedaanteverwisseling. Het ontpoppen is een deel van de gedaanteverwisseling; een verandering van vorm. Zoals een rups zich ontpopt tot een vlinder of het lelijke eendje dat zich ontpopt tot een mooie zwaan. 

In hoeverre gaat dit voor mensen op?
Er wordt wel gezegd: “Het timide meisje ontpopte zich op het toneel tot een ware artieste”. Een onverwachte kant bloeit plotseling op. Maar ook een onaangename kant kan zich in mensen ontpoppen. Sommige politici blijken machtswellustelingen.‘Iets’ blijft hetzelfde maar tegelijkertijd toont zich iets wat onvermoed bleek. Wat blijft hierbij hetzelfde en wat verandert? Wordt er een ‘gedaante’ aangenomen of is het juist een ware aard die zich laat zien? Ontpoppen wij ons, net als de vlinder, op eigen kracht of  hebben we daar anderen bij nodig? Kan je ook iemand laten ontpoppen?

(door Jurjen van de Groep)

Thema Eigenbelang

Geplaatst op Geupdate op

Nu de wereld zich in een diepe economische crisis waant, manen wereldleiders ons tot bezinning en waarschuwen ons voor de valkuil van het protectionisme. Als iedereen zijn eigen belang nastreeft, is dat in niemands belang. Maar wanneer is iets eigenlijk eigen belang?

(door Karel van Haaften)