Filosofisch café Wageningen 13 januari

Geplaatst op

Dood willen. Kan dat eigenlijk? Het idee dat je dood moet mógen willen, is zeker aan een opmars bezig. Wie zijn leven voltooid acht, moet – onder voorwaarden – uit dat leven kunnen stappen, zeggen de voorstanders in het voltooid-levendebat. Maar hoe kun je willen niet meer te willen, vraagt filosoof Paul van Tongeren. De dood heft elk willen op.

Met zijn boek ‘Willen sterven’ mengde de emeritus hoogleraar zich op nogal schokkende wijze in het debat. Want de vraag wat dood-willen betekent, kan respectloos overkomen, erkent Van Tongeren. “Alleen al het stellen van de vraag lijkt een belediging voor degene die deze wens of wil kenbaar maakt”, schrijft hij. “Iemand die dood wil, wil immers gewoon dát: dood.”

Even voor alle duidelijkheid, hij heeft het vooral over de kwestie voltooid leven. Bij euthanasie gaat het in de eerste plaats om barmhartigheid: vermijden dat mensen ondraaglijk lijden. Bij voltooid leven gaat het erom dat mensen het recht zouden hebben over hun eigen dood te beschikken. En dus over hun eigen levenseinde.

Natuurlijk kan ik me voorstellen dat het zover komt dat je over je eigen dood wilt beslissen, dat je bijvoorbeeld het moment wilt kiezen, maar willen sterven blijft hoogst problematisch. Het is van een andere orde dan alles wat we verder willen of wensen.Dat de dood niet zomaar gewild kan worden, heeft te maken met een probleem dat aan de wil vastzit. De wil is in zichzelf verdeeld, zoals Augustinus zegt, en dat conflict wordt sterker als de keuze existentiëler wordt. Omdat de keuze voor de dood de meest existentiële is die er bestaat, merk je dat de wil hier sterk met zichzelf in conflict komt.Dat wilsconflict zie je ook optreden bij mensen die hebben besloten zelf hun einde te bepalen. Ze weten vaak niet precies wanneer ze eraan toe zijn de dood in gang te zetten. Is dít nou het moment of niet? Overigens zit in die wil om te sterven ook vaak een proteststem. De doodswil lijkt vaak een opflakkering van de behoefte zelf de baas te willen blijven, juist omdát de leven
Afbeelding
prof. dr. Paul J.M. van Tongeren is emeritus hoogleraar wijsgerige ethiek,
faculteit FTR
Radboud Universiteit Nijmegen
Hoger Instituut voor Wijsbegeerte,Katholieke Universiteit Leuven
THUIS
THUIS, Stationstraat 32, 6701 AM WAGENINGEN
aanvang 14:30
toegang € 8,-
leden HV en NIVON € 5,-
studenten halve prijs
scholieren PANTARIJN gratis

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s