Het kleine en het grote verhaal (grammatica)

Geplaatst op Geupdate op

schrijf podiumHet kleine en het grote verhaal (grammatica) Boeken over de kunst van het schrijven, ook voor organisaties, leggen maar zelden een verband tussen het kleine en het grote verhaal, zoals dat in dit boek centraal staat. Noch speelt een notie als vrije ruimte er een rol in. Handleidingen voor het schrijven van zakelijke teksten of betogen, zoals die van Snoeck Henkemans of Koetsenruijter en Slot, zijn puur technisch gericht – en overigens in hun soort uitstekend. Om een groter verhaal te kunnen schrijven zijn echter heel andere technieken vereist, die meer verwant zijn met de literatuur. Een goede inleiding in dat genre is Renate Dorrestein’s boek Het geheim van de schrijver, of een ouder boek zoals dat van John Gardner, The art of fiction. Moderne klassiekers op dat gebied zijn de boeken van Rutger Kopland, waar we in verschillende hoofdstukken uit citeren. Diens poëtica is van meer belang voor de praktijk van management en organisatie dan in de bedrijfskunde doorgaans wordt beseft. Zie bijvoorbeeld het mooie artikel van Edu Feltmann, Poëtica: de vierde dimensie van adviseren. Een directe toepassing van poëtica voor organisaties is Erik de Haan’s prachtige boekje King Lear voor adviseurs en managers. Een belangrijke basistekst voor de poëtica is nog steeds Aristoteles’ geschriftje Over poëzie, onlangs door Ben Schomakers vertaald. Twee boeken die laten zien hoe een verhaal onze waarneming van wat er gebeurt in een organisatie ingrijpend kan wijzigen zijn Gareth Morgan’s Beelden van organisatie, en Joop Swieringa’s en Bianca Elmers’ boek In plaats van reorganiseren (over het verschil tussen reizigers en trekkers). Een voorbeeld van hoe je uit kleine verhalen grote vormt is het praktijknabije boekje van Udo Rosenthal e.a., Ambtelijke vertellingen. Een beroemd boek uit de literatuurtheorie dat we voor dit hoofdstuk gebruikt hebben is Frank Kermode’s The sense of an ending. Het is natuurlijk ondoenlijk goede voorbeelden te gaan noemen van ‘woorden die werken’, die zijn er teveel. We beperken ons hier tot een verwijzing naar de in de tekst genoemde boeken van Montaigne en Nietzsche, beiden grootmeesters in het schrijven.

– Aristoteles (2000), Over Poëzie. Vertaling, inleiding, annotatie en nawoord Ben Schomakers. Damon, Leende.
– Dorrestein, Renate (2000), Het geheim van de schrijver. Uitgeverij Contact, Amsterdam.
– Gardner, John (1983), The art of fiction. Notes on craft for young writers. Vintage Books, New York.
– Feltmann, Edu (2001), Poëtica: de vierde dimensie van adviseren. Een taal- en letterkundig interpretatie van het adviesproces, als sleutel naar het beroepsgeheim van adviseren. In: Léon de Caluwé en Aernoud Witteveen (red.),
– Organisatieadvies: wat is dat? Scriptum Management, Samson, 2001, 132-154.
– Haan, Erik de (1997), King Lear voor adviseurs en managers. Het adviesproces als drama. Scriptum Management.
– Kermode, Frank (1966), The sense of an ending. Studies in de theory of fiction. Oxfrord University Press, Oxford.
– Koetsenruijter, Willem, Pauline Slot (1990), Het schrijven van betogen. Handleiding voor het opstellen van argumentatieve teksten. Wolters-Noordhoff, Groningen.
– Kopland, R. (1995), Het mechaniek van de ontroering.
– G.A. van Oorschot, Amsterdam.Kopland, R. (1998), Mooi, maar dat is het woord niet. G.A. van Oorschot, Amsterdam.
– Montaigne, Michel de (1993), Essays, 1572-1592. Amsterdam, Boom.
– Morgan, Gareth (1992), Beelden van organisatie. Schiedam, Scriptum Books.
– Nietzsche, Friedrich (2000), Menselijk, al te menselijk. Amsterdam, Arbeiderspers.
– Nietzsche, Friedrich (..), De vrolijke wetenschap. .. Rosenthal, U. (2000), Ambtelijke vertellingen. Over verschijnselen die niet onbenoemd mogen blijven. Utrecht, Lemma.
– Snoeck Henkemans, A.F. (1989), Schrijven. Handleiding voor het opstellen van zakelijke teksten. Wolters-Noordhoff, Groningen.
– Swieringa, Joop, Bianca Elmers (1996), In plaats van reorganiseren. Groningen, Wolters-Noordhoff.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s